بر آستان حضرت دوست

مطالب علمی و مذهبی

بر آستان حضرت دوست

مطالب علمی و مذهبی

حکمت عصمت امام علیه السلام در آیه ی 124 سوره ی بقره

چهارشنبه, ۱۹ ارديبهشت ۱۳۹۷، ۰۴:۲۲ ب.ظ

در ارتباط با بحث عصمت امام علیه السلام  و به مناسبتِ آیه ­ی مورد بحث، اجمالاً به چند نکته اشاره می­شود:

دلیل عقلی بر عصمت امام علیه السلام

امامت، مقام و منصبی است که خدای سبحان آن را به امام علیه السلام   ارزانی داشته است. به جهت آن که امام- به غیر از دریافت و ابلاغ وحی- از تمام شئون پیامبر صل الله علیه و آله برخوردار است، لهذا؛ مقامِ امامت از عصمت انفکاک ناپذیر است. مقام امامت- آن­گونه که از کتاب و سنت بر می­آید- در رهبری سیاسی جامعه­ ی اسلامی خلاصه نمی­شود، بلکه دنباله­ ی نبوت و کامل کننده­ ی رسالت است. چنین تصویری از مسئله، پیامبر و امام را در کنار هم می­نشاند و دلایل عقلی عصمت را به قلمرو امامت نیز می­کشاند. با این تفاوت که در این­جا، به جای ابلاغِ وحی، سخن از تبیین معارف وحیانی است.[1]

متکلمان و دانشندان برجسته­ی شیعه برای اثبات و لزوم عصمت امام علیه السلام   به دلایلی تمسک جسته ­اند که اجمالاً به برخی از آنها اشاره می­شود:

الف) برهان امتناعِ تسلسل

بر اساس این برهان، امام باید معصوم باشد؛ زیرا در غیر این صورت باید امام دیگری باشد تا او را به راه صواب، هدایت و خطای او را اصلاح کند. پس لاجرم آن فردِ دیگر، امام و معصوم است. و اگر او هم معصوم نباشد، امامِ سومی لازم است و هکذا. بنابراین، روندِ مزبور به تسلسل کشیده می­شود. و چون تسلسل محال است، باید این سلسله به معصوم منتهی شود. حاصل آن که؛ امام باید معصوم باشد.[2]

ب) برهان حفظ شریعت

آیین پاک و شریعت ناب محمدی صل الله علیه و آله برای زمان محدودی نیامده است، بلکه همواره و تا روز قیامت ضامن سعادت و رستگاری پیروان و رهروان خود خواهد بود. بنابراین، حفظ این آیین از واجبات است. از سوی دیگر، پاسداری از شریعت در صورتی امکان­  پذیر است که حافظ و نگهبان و پاسدار آن، شرایط لازم و کافی برای حفظ آن را داشته باشد؛ یعنی کسی که مسئولیت حفظ شریعت را بر عهده دارد، باید بتواند شریعت را بدون کمترین تغییر و تحریف، حفظ نموده و برای مکلفان بیان کند. بر این اساس باید گفت:

1. شریعتی که پیامبر اکرم صل الله علیه و آله آورده است بر عموم مکلفان تا روز قیامت واجب است. از این­رو پیوسته به حافظی نیاز دارد که بدون هرگونه تغییر و تحریفی آن را برای مکلفان بازگو نماید. چرا که در غیر این صورت، تکلیف به ما لا یطاق لازم خواهد آمد.

2. آن ناقل و حافظ باید یک شخصیتِ معصوم باشد. زیرا در غیر این صورت احتمال تغییر و تحریف در شریعت وجود خواهد داشت. بنابراین برای مصون ماندن آن از تغییر و تحریف، چاره­ای جز این نیست که حافظ آن نیز مصون از هر خطا، گناه و اشتباه باشد. و او کسی جز پیشوای معصوم علیه السلام نیست.[3]



[1]. یوسفیان، حسن(1380هـ ش)ص37.

[2]. ر.ک: شعرانى، ابوالحسن‏(1372هـ ش)ص510.

[3]. بحرانی، ابن میثم(1406هـ ق) ص178.

  • سعید شریف دینی

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی