بر آستان حضرت دوست

مطالب علمی و مذهبی

بر آستان حضرت دوست

مطالب علمی و مذهبی

بصیرت حقیقی از آنِ حق­ طلبان در آیه ی 121 سوره ی بقره

دوشنبه, ۱۷ ارديبهشت ۱۳۹۷، ۰۹:۱۹ ق.ظ

«الَّذینَ آتَیْناهُمُ الْکِتابَ یَتْلُونَهُ حَقَّ تِلاوَتِهِ اُولئِکَ یُؤْمِنُونَ بِه»؛ مفسران بر روی کلمه­ ی «کتاب» دارای اختلاف نظر هستند که به دیدگاه آنان اشاره می­شود:[1]

الف) مقصود از «کتاب»، «تورات و انجیل» است؛[2] طبق این دیدگاه، ضمیر «به» از باب استخدام به لفظ «کتاب» باز می‌ گردد.[3] به دیگر بیان؛ به حسب ظاهر، ضمیر به کلمه­ ی «کتاب» باز می­گردد اما در واقع، مرجعش قرآن است. می­فرماید: آن دسته از یهودیان و مسیحیانی که تورات و انجیل به آنان داده­ ایم، با دقت کتاب آسمانی­اشان را تلاوت کرده، به قرآن ایمان آوردند و به بصیرت واقعی رسیدند.

ب) مقصود از «کتاب»، «قرآن» است؛[4] طبق این دیدگاه، استخدامی در کار نیست و لهذا آیه چنین معنا می­شود: «اگر قرآن کریم را به دقت بخوانید، بصیرت واقعی پیدا می‌کنید».

بر اساس آنچه بیان شد؛ اگر دیدگاه نخست را پذیرفتیم قصر در جمله­ ی «اُولئِکَ یُؤْمِنُونَ بِهِ»، «قصر افراد» است. و بر طبق دیدگاه دوم، قصرِ در آیه «قصر قلب» است.[5]-[6]



[1]. برای اطلاعات بیشتر، ر.ک: خسروانى، على رضا(1390هـ ق)ج‏1، ص166 و ۱۶۷؛ همچنین، ر.ک: حائرى تهرانى، میر سید على(1377هـ ش)ج‏1، ص295؛ و نیز، ر.ک: بغوى، حسین بن مسعود(1420هـ ق)ج‏1، ص161.

[2]. ر.ک: قرشی، سید علی اکبر(1377هـ ش)ج‏1، ص229؛ همچنین، ر.ک: طباطبایى، سید محمد حسین‏(1417هـ ق)ج‏1، ص265؛ و نیز، ر.ک: حسینى شاه عبدالعظیمى، حسین بن احمد(1363هـ ش)، ج‏1، ص245.

[3]. ر.ک: طباطبایى، سید محمد حسین‏(1417هـ ق)ج‏1، ص265.

[4]. فخر رازى، محمد بن عمر(1420هـ ق)ج‏4، ص30؛ طیب، سید عبدالحسین‏(1378هـ ش)ج‏2، ص174؛ یعقوب، جعفری(1376هـ ش)ج‏1، ص340.

[5]. طباطبایى، سید محمد حسین‏(1417هـ ق)ج‏1، ص265.

[6]. «قصر قلب» عبارتست از تخطئه­ی کسى که به عکس گفته­ی ما معتقد است؛ مثلاً در برابر کلامِ ما که می­گوییم: «زید نیست مگر قائم»، او معتقد است: علاوه بر این که زید ایستاده نیست بلکه بر عکس، نشسته است. و همچنین، در جانبِ عکس کلامِ ما که می­گوییم: «شاعر نیست مگر زید»، او معتقد است: نه تنها زید شاعر نیست بلکه بر عکس، عمرو شاعر است. و اما «قصر افراد» عبارتست از تخطئه­ی کسى که معتقد است: دو صفت یا بیشتر می­تواند در موصوف واحدى شرکت داشته باشند، و یا دو موصوف و بیشتر می­توانند در صفت واحدى مشترک باشند، نظیر بیانِ جمله­ی «زید نیست مگر کاتب»، علیه کسى که معتقد است: زید هم کاتب است و هم شاعر، و نیز نظیر بیانِ جمله­ی «کاتبى نیست مگر زید»، علیه کسى که معتقد شده است: هم زید و هم عمرو هر دو در کتابت شرکت دارند. (ر.ک: موسوى همدانى، سید محمد باقر(1374هـ ش)ج6، ص9، پاورقی).

  • سعید شریف دینی

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی