بر آستان حضرت دوست

مطالب علمی و مذهبی

بر آستان حضرت دوست

مطالب علمی و مذهبی

«مَّا یَوَدُّ الَّذِینَ کَفَرُواْ مِنْ أهْلِ الْکِتَبِ وَ لا المُشْرِکِینَ»؛ در رابطه با این بخش از آیه به چند نکته اشاره می­ شود:

الف) «تبیین واژه­ی یَوَدُّ»؛ کلمه­ ی «یَوَدُّ» از «وُدَّ»- به ضمّ و فتح واو- به معنای دوست داشتن چیزی توأم با تمنّی است.[1] با این تفاوت که اگر در معنای محبّتِ خالص استعمال شود مفعولِ این لفظ، مفرد است؛ مانند: «وددتُ الرّجل»، و اگر به معنای تمنّی باشد مفعولش جمله خواهد بود؛ مانند: «وددتُ لو تفعل کذا».[2] همچنین؛ در آیه­ ی مورد بحث واژه ­ی «یَوَدُّ» فعل و مفعولِ آن، جمله ­ی «أنْ یُنَزِّلَ عَلَیکُم...» است.[3]

ب) «اهلِ کتاب از مصادیق کفار»؛ در این آیه ­ی شریفه مصادیق جمله ­ی «الَّذینَ کَفَرُوا» دو دسته­ اند: یکی «اهل کتاب» و دیگری «مشرکان»؛ علّت تقسیم­بندی فوق این است که واو در «وَ المُشرِکِین» به «أهل کتاب» عطف شده است زیرا اگر به «الَّذینَ کَفَرُوا» عطف می­شد باید کلمه­ ی «المُشرِکِین» به رفع- یعنی «المُشرِکوُن»- خوانده می­شد. نظیر این تقسیم، در اولین آیه از سوره­ ی بیّنه نیز آمده است؛ چنان­که فرمود: «لَمْ یَکُنِ الَّذِینَ کَفَرُ‌وا مِنْ أهْلِ الْکِتَابِ وَ الْمُشْرِ‌کِینَ مُنفَکِّینَ».[4]

ج) «حکمت تکرار حرف نفی»؛ مبنای نفی مودّت- که در آیه بدان اشاره شد- حسد است.[5] و یهود در این پدیده­ی پلید، شهره است؛ شهرتِ یهود به حسود بودن، مایه ­ی انصراف ذهن و انحصار نفیِ یاد شده در یهود بود و در نتیجه شامل عنوان مشرکان نخواهد شد؛ در حالی که مقصود، بیانِ اشتراکِ این پدیده­ ی پلید در هر دو گروه و ابتلای هر دو صنف به این بیماری است و این مقصود بدون تکرارِ حرف نفی- یعنی «لا»- حاصل نمی‌شود. و این مطلب در آیه­ ی ۱ از سوره­ ی «بیّنه» بدان پرداخته نشده است ازاین‌رو در آن­جا حرفِ «لا» تکرار نشد.[6]



[1]. راغب اصفهانی، حسین بن محمد(1412هـ ق)ص860؛ کاشانى، ملا فتح الله‏(1336هـ ش)ج‏1، ص253؛ مکارم شیرازى، ناصر(1421هـ ق)ج‏19، ص19.

[2]. آلوسى، سید محمود(1415هـ ق)ج‏1، ص349.

[3]. شبّر، سید عبدالله(1412هـ ق)ص56؛ همچنین، ر.ک: بیضاوى، عبدالله بن عمر(1418هـ ق)ج‏1، ص99؛ و نیز، ر.ک: شریف لاهیجى، محمد بن على(1373هـ ش)ج‏1، ص95.

[4]. جوادی آملی، عبدالله(1385هـ ش)ج۶، ص۵۳؛ همچنین، ر.ک: نیشابورى، نظام الدین حسن (1416هـ ق)ج‏1، ص355؛ و نیز، ر.ک: زمخشری، محمود(1407هـ ق)ج‏1، ص175.

[5]. چنان­که در آیه­ی ۱۰۹ از همین سوره بدان اشاره شده است.

[6]. جوادی آملی، عبدالله(1385هـ ش)ج۴، ص۵۴.

  • سعید شریف دینی

نظرات  (۱)

علوم جدید و تکنولوژی، مختص سبک زندگی ماده گرایی غرب بر محور تفکر اومانیستی است که محرّک آن نظام سلطه و سرمایه می باشد و مسلمانان نباید نظام آموزشی خود را بر اساس این علوم قرار دهند.
تمدن بدلی bornos.blog.ir
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی