بر آستان حضرت دوست

مطالب علمی و مذهبی

بر آستان حضرت دوست

مطالب علمی و مذهبی

«لا تَقُولُوا رَ‌اعِنَا وَ قُولُوا انظُرْ‌نَا»؛ واژه پژوهان و مفسران درباره­ ی مبدأ اشتقاق، قرائت و معنای این واژه آرای گوناگونی دارند؛[1] واژه­ی «راعِنا»، یکی از واژگان دو پهلو بود؛ زیرا اگر لفظ مزبور از «الرّعی» مشتق شده باشد به معنای «مراعات»[2] و «مهلت دادن»[3] می­آید اما اگر آن را مشتق از «الرَّعونَة» بدانیم به معنای «حماقت و کودن»[4] خواهد بود. همچنین؛ حرف الف (راعِن: راعِنا) در آخر این کلمه، «الفِ اطلاق» نام دارد[5] که برای تناسب بین منادا و ندا آورده می­شود؛ مثلاً به جای این که بگوییم: «یا زید»، از کلمه­ ی «یا زیداً» استفاده می­شود.[6] از این­رو آیه نازل شد که «راعِنا» نگوئید.

در حدیثی از حضرت امام محمد باقر علیه السلام چنین آمده است: «هذه الکلمة سبّ بالعبرانیة، الیه کانوا یذهبون».[7]

البته همین بحث، در آیه­ ی 46 از سوره نساء با تفصیل بیشتری بیان شده است؛ در آن­جا بیان می­کند که یهودیان عصر نزول قرآن، سه کلمه را به عنوان طعنه بر دین اسلام و در جهت توهین و تحقیر استفاده می­ کردند:

الف) جمله­ ی «سَمِعنَا وَ عَصَینَا»«بقره/۹۳»«نساء/۴۶»، (شنیدیم و نافرمانی کردیم).

ب) جمله­ ی «وَ اسْمَعْ غَیْرَ مُسْمَعٍ»«نساء/۴۶»، (شنیدیم و مخالفت کردیم).

ج) کلمه ­ی مربوط بحث یعنی «رَاعِنَا».

به همین جهت در جای­جای قرآن کریم به مسلمانان دستور داده شد که بگوئید: «سَمِعْنا وَ أطَعْنا»،[8] (شنیدیم و اطاعت کردیم). و در جای دیگر فرمود که چنین بگویید: «وَ اسْمَعْ وَ انْظُرْنا»«نساء/۴۶»، (سخن ما را بشنو و بنگر).[9]



[1]. برای اطلاعات بیشتر، ر.ک: جوادی آملی، عبدالله(1385هـ ش)ج6، ص۳۲-۲۶.

[2]. داور پناه، ابوالفضل(1375هـ ش)ج‏2، ص440؛ طالقانى، سید محمود(1362هـ ش)ج‏1، ص254؛ همچنین، ر.ک: حسینى شاه عبدالعظیمى، حسین بن احمد(1363هـ ش)ج‏1، ص220.

[3]. طنطاوى، سید محمد(1407هـ ق)ج‏1، ص236؛ مکارم شیرازی، ناصر(1374هـ ش)ج‏1، ص384.

[4]. داور پناه، ابوالفضل(1375هـ ش)ج‏2، ص440؛ طنطاوى، سید محمد(1407هـ ق)ج‏1، ص236؛ آلوسى، سید محمود(1415هـ ق)ج‏1، ص348.

[5]. یعقوب، جعفری(1376هـ ش)ج‏1، ص310.

[6]. آلوسى، سید محمود(1415هـ ق)ج‏1، ص348.

[7]. طبرسى، فضل بن حسن‏(1372هـ ش)ج‏1، ص343؛ طوسى، محمد بن حسن(قرن14ق)ج‏1، ص389؛ عروسى حویزى، عبد على بن جمعه‏(1415هـ ق)ج1، ص115.

[8]. بقره/۲۸۵؛ نساء/۴۶؛ مائده/۷؛ نور/۵۱.

[9]. برای اطلاعات بیشتر، ر.ک: جوادی آملی، عبدالله(1385هـ ش)ج۶، ص۳۸-۳۶.

  • سعید شریف دینی

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی