بر آستان حضرت دوست

مطالب علمی و مذهبی

بر آستان حضرت دوست

مطالب علمی و مذهبی

نظام حقوقی قسمت دوم آیه ی 84 سوره ی بقره

چهارشنبه, ۲۲ شهریور ۱۳۹۶، ۰۲:۰۴ ب.ظ

جهت دوم؛ کلمه­ ی «أنفُسَکم»، اشاره به وحدت دارد. چنان­که در آیه­ ی 1 از سوره­ ی نساء فرمود: «خَلَقَکُم مِن نَفسٍ واحِدَة»؛ نفس، هویت اصیل انسانی را تشکیل می­دهد. اما این هویت، با تجاوز به جان و مال و خانه و کاشانه خدشه­دار گشته و می­ شکند، به همین جهت فرمود: «مَن قَتَلَ نَفْساً بِغَیْرِ‌ نَفْسٍ أوْ فَسَادٍ فِی الْأرْ‌ضِ فَکَأنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِیعاً»«مائده/32»، کشتن یک تن به منزله­ی کشتن جمیع مردم است. گویا جامعه­ ی انسانی از یک هویت واحده تشکّل یافته­ اند، چنان­که از نبی مکرم اسلام صل الله علیه و آله وسلم منقول است که؛ مؤمنان به منزله­ ی اعضای یک پیکرند که اگر عضوی آن را به درد آورد اعضای دیگر آن نیز به درد می­آید؛ «إنما المؤمنون فی تراحمهم و تعاطفهم بمنزلة الجسد الواحد إذا اشتکى منه عضو واحد تداعى له سائر الجسد بالحمى و السهر».[1]

جهت سوم؛ اشاره به اصول نظام اجتماعی دارد. زیرا اصول نظام اجتماعی هشت چیز است که عبارتند از:

1. برابری انسان­ها 2. عدالت حقوق 3. رفع تبعیض 4. عدالت اقتصادی 5. آزادی 6. بهره گیری از کار و فعالیت همگانی 7. خود سازی و مبارزه با فساد 8. احساس مسئولیّت؛ و همه­ی اینها اصولی هستند که می­توانند در تحت ماده ­ی «أنفُسَکُم» قرار گیرند.

ک) «ثُمَّ أقْرَ‌رْ‌تُمْ وَ أنتُمْ تَشْهَدُونَ»؛ بین مفسرین گفتگو است که آیا این اقرار و گواهى دادن راجع به یهودیان عصر رسول اکرم؟صل؟ است یا مربوط به پیشینیانِ آنهاست؟[2]

به صورت کلی در ارتباط با مطلب فوق، دو نظر بیان شده است:

1. عده ­ای دیدگاه نخست را پذیرفته و معتقدند: جمله­ی دوم، جمله­ ی اول را تاکید کرده و نظیر «أقرّ فلان شاهداً علی نفسه» است.[3] و با توجه به این‏که میثاق‏های مطرح شده در صدر آیه از اسلاف آنان گرفته شده در این دو جمله به آنان خطاب می‏شود که شما نیز به اصل این میثاق و به وجوب محافظت از آن اعتراف کردید و بر آن شهادت می‏ دهید.[4]

2. عده­ ای دیگر دیدگاه دوم را پذیرفته و معتقدند: مخاطب ساختن یهودیان عصر نزول، به اعتبار اسلاف آنان است و جمله­ ی اول ناظر به اقرار و اعترافِ پیشینیان به میثاق و پذیرش آن، و جمله­ی دوم ناظر به شهود و حضور آنان نسبت به وحی­ای باشد که بر حضرت موسی علیه السلام  نازل شده است.[5] بنابراین در تفسیر آیه چنین می گوییم: سپس شما یهودیانِ مدینه به مواد پیمان اقرار کردید و بر اقرار گذشتگانِ خودتان شهادت دادید.



[1]. طبرسى، فضل بن حسن‏(1372هـ ش)ج1، ص300؛ همچنین، ر.ک: مراغى، احمد بن مصطفى(بی­تا)ج‏1، ص161؛ و نیز، ر.ک: نجفی خمینی، محمد جواد(1398هـ ق)ج‏1، ص195 و 196.

[2]. ر.ک: بانوى اصفهانى، سیده نصرت امین(1361هـ ش)ج‏1، ص389.

[3]. بیضاوى، عبدالله بن عمر(1418هـ ق)ج‏1، ص91؛ قمى مشهدى، محمد بن محمد رضا(1368هـ ش)ج‏2، ص69؛ کاشانى، ملا فتح الله‏(1336هـ ش)ج‏1، ص227.

[4]. ر.ک: جوادی آملی، عبدالله(1385هـ ش)ج5، ص418.

[5]. ر.ک: رضا، محمد رشید(1366هـ ق)ج1، ص372؛ همچنین، ر.ک: جوادی آملی، عبدالله(1385هـ ش)ج1، ص419.

موافقین ۰ مخالفین ۰ ۹۶/۰۶/۲۲
سعید شریف دینی

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی