بر آستان حضرت دوست

مطالب علمی و مذهبی

بر آستان حضرت دوست

مطالب علمی و مذهبی

مقصود از واژه ی «فِسق» در آیه ی 59 سوره ی بقره

سه شنبه, ۳۰ خرداد ۱۳۹۶، ۰۸:۳۶ ق.ظ

مقصود از واژه­ ی «فِسق»

«بِمَا کَانُوا یَفْسُقُونَ»؛ این عذاب، به جهت فاسق بودنِ آنان از آسمان نازل شده است. کلمه­ ی «فسق» به معنای «خروج از پوسته­ی اصلی» است، وقتی در عرف می­گویند: «فَسقَتِ الرُطَبَةُ عَن قِشرِها»،[1] یعنی خرما از پوست خود بیرون آمد.

سؤال: چرا در انتهای آیه­ ی شریفه تعبیر به «فسق» نمود، آیا برای بیان مقصود، جمله­ ی «عَلىَ الَّذِینَ ظَلَمُواْ» کافی نبود؟

جواب: این شیوه ­ی استعمال- آن هم با عنایت به این مسئله که فعلِ ماضیِ «کَانُوا» بر سر فعلِ مضارعِ «یَفْسُقُونَ» آمده است- می­تواند حاکی از چند نکته باشد:

الف) این جمله­، دلالت بر غلوّ آنان در بحث ظلم داشته و چنین بیان می­کند که ظلم این عده به حدّ فسق و خروج از پوسته­ ی فطرت و بندگی بوده است.[2]

جواب دوم: تعبیر نمودن به «فسق»، نشان می­دهد که ظلم آنها فقط به مواردی همچون؛ ورود به قریه از غیر باب، تبدیل حِطّه به حنطه، عدم سجده و خودداری از توبه، ختم نمی­شد بلکه علاوه بر اینها، گناهان دیگری هم در کار بوده است. پس تبه­کاری آنان فراتر از آن حد بود که تنها سخن خدا را تبدیل کرده باشند![3]

جواب سوم: تعبیر فوق، حکایت از اصرار این عده بر گناه و معصیت و خودداری­اشان از توبه بوده است؛[4] زیرا فاسق کسی است که در ظلمِ به نفس، استمرار داشته و به تمام معنا خود را آلوده می­کند، به همین جهت خداوند در یک دستور کلی و همگانی، بندگان خویش را از إفساد فی الارض، نهی کرد و چنین فرمود: «وَ لا تُفْسِدُوا فِی الْأرْ‌ضِ».



[1]. مصطفوى، حسن‏(1430هـ ق)ج‏9، ص8.

[2]. ر.ک: ابوالسعود، محمد بن محمد(بی­تا)ج1، ص128.

[3]. ر.ک: جوادی آملی، عبدالله(1385هـ ش)ج4، ص575.

[4]. همان.

  • سعید شریف دینی

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی