بر آستان حضرت دوست

مطالب علمی و مذهبی

بر آستان حضرت دوست

مطالب علمی و مذهبی

«فَإِمَّا یَأْتِیَنَّکُمْ مِنِّی هُدىً فَمَنْ تَبِعَ هُدایَ»؛ مسئله­ ی «تبعیت» با «اطاعت» متفاوت است؛ واژه­ ی «اطاعت» از «طوع» بوده به معنای «میل و رغبت»،[1] و نیز «انقیاد»[2] است. به بیان دیگر؛ قوامِ این کلمه، به رغبت و میل خواهد بود. بنابراین مقصودِ آیه­ ی 33 از سوره­ ی محمد که فرمود: «أطِیعُوا اللَّهَ وَأطِیعُوا الرَّسُولَ»، این است که باید اطاعت شما از سر میل و رغبت و اختیار باشد.[3]

و اما واژه­ ی «تبعیت»؛ این کلمه- بر خلاف واژه­ ی «اطاعت»- به عملی گفته می­شود که در اعضاء و جوارح انسان نمود پیدا می­کند ولو این که فرد به آنچه انجام می­دهد میل پیدا نکند! همانند زنی که به ظاهر پوشش خود را رعایت کرده و از دین تبعیت می­کند ولو این که ممکن است قلباً به آنچه انجام می­دهد مایل نباشد.

البته گاهی هم «تبعیت» به معنی «اطاعت» می­ آید؛ البته شرطش این است که در کلام قرینه باشد، مانند آیه­ ی 68 از سوره­ی آل عمران که فرمود: «إِنَّ أوْلَى النَّاسِ بِإِبْرَاهِیمَ لَلَّذِینَ اتَّبَعُوهُ»، در این آیه، کلمه­ ی «اُولَی» قرینه قرار گرفته، و اولویت در جایی است که اطاعت از روی میل و رغبت انجام پذیرد. همچنین در آیه­ی 38 از سوره­ ی بقره که می­فرماید: «فَلا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَ لا هُمْ یَحْزَنُونَ»،[4] نفی خوف و حزن، قرینه شده است تا در ادامه­ ی آیه- که فرمود: «فَمَن تَبِعَ هُدَایَ»- مسئله­ ی «تبعیت» به معنی «اطاعت» باشد. این آیه از قبیل آیه­ ی 31 از سوره­ی بقره است که فرمود: «إِن کُنتُمْ تُحِبُّونَ اللّهَ فَاتَّبِعُونِی یُحْبِبْکُمُ اللّهُ...»، قرینه در این آیه، تلازمی است که بین محبت خدا- یعنی «تُحِبُّونَ اللّهَ»- و محبت شما- یعنی «یُحْبِبْکُمُ اللّهُ»- وجود دارد. بنابراین، قرینه در آیه­ ی مذکور شرط و جزای شرط است که اطاعت از خدا را عامل اصلی دوست داشتن خدا می­داند.



[1]. قرشی، سید علی اکبر(1377هـ ش)ج‏1، ص289، و ج‏2، ص124؛ همچنین، ر.ک: مصطفوی، حسن(1380هـ ش)ج‏2، ص377.

[2]. قرشى، سید على اکبر(1371هـ ش)ج‏4، ص248؛ راغب اصفهانی، حسین بن محمد(1412هـ ق)ص529؛ بستانی، فؤاد افرام(1370هـ ش)متن، ص585.

[3]. طیب، سید عبدالحسین(1378هـ ش)ج‏3، ص173.

[4]. برای اطلاعات بیشتر، ر.ک: قرشى، سید على اکبر(1371هـ ش)ج‏1، ص265.

موافقین ۱ مخالفین ۰ ۹۶/۰۲/۳۰
سعید شریف دینی

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی