بر آستان حضرت دوست

مطالب علمی و مذهبی

بر آستان حضرت دوست

مطالب علمی و مذهبی

حکمت استعمال «مَا تَعْبُدون»

چهارشنبه, ۲۰ تیر ۱۳۹۷، ۰۸:۳۱ ق.ظ

«إِذْ قَالَ لِبَنِیهِ مَا تَعْبُدُونَ مِن بَعْدِى»؛ واژه­ی «إذ» در این بخش از آیه، بدل از «إذ» در جمله­ ی گذشته است.[1] فاعل در کلمه ­ی «قال» ضمیرِ «هو»- مستتر- است[2] که به واژه­ی «یعقوب» باز می­گردد؛ «ما» اسم استفهام محلاً منصوب، و مفعولِ مقدم برای کلمه­ی «تَعبُدُون» است،[3] می­ فرماید: شما حضور نداشتید آن وقتی که یعقوب به پسرانش چنین گفت: «پس از من چه چیزی را می­ پرستید»؟

سؤال: چرا در این­جا از جمله­ی «مَا تَعبُدُونَ» استفاده شد، و نفرمود: «مَن تَعبُدونَ»؟

جواب: چون مردم در آن روزگار بت­ پرست بودند بدین معنا که تفکر رایجِ آن روز، بت­پرستی بود. از این­رو آیین حاکم بر مصر باستان نیز در آن عصر بت­پرستی بود. گویا جناب یعقوب علیه السلام  نگران وضعیت فرزندانش باشد که بعد از وفات ایشان فرزندانش به چه آیینی متمایل می­شوند، پس می­ پرسد: «أیُّ الأشیاءِ تَعبُدونَ مِن بعدی»؟[4] لازم به ذکر است؛ کلمه­ ی «شئ» هم بر ذوی العقول و هم بر غیر آن- و نیز بر موجود و معدوم- اطلاق می­شود.[5]



[1]. بیضاوى، عبدالله بن عمر(1418هـ ق)ج‏1، ص107؛ داور پناه، ابوالفضل(1375هـ ش)ج‏3، ص118؛ حسینى همدانى، سید محمد حسین(1404هـ ق)ج‏1، ص365.

[2]. دعاس و حمیدان و قاسم(1425هـ ق)ج‏1، ص57؛ محی الدین، درویش(1415هـ ق)ج‏1، ص191.

[3]. همان؛ همچنین، ر.ک: مصطفوی، حسن(1380هـ ش)ج‏2، ص191.

[4]. طبرسى، فضل بن حسن‏(1372هـ ش)ج‏1، ص400؛ همچنین- برای اطلاعات بیشتر- ر.ک: جوادی آملی، عبدالله(1385هـ ش)ج۷، ص۱۷۳ و ۱۷۴.

[5]. برای اطلاعات بیشتر، ر.ک: راغب اصفهانی، حسین بن محمد(1412هـ ق)ص471.

  • سعید شریف دینی

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی