بر آستان حضرت دوست

مطالب علمی و مذهبی

بر آستان حضرت دوست

مطالب علمی و مذهبی

احترام به پدر و مادر در آیه 83 سوره ی بقره

دوشنبه, ۲۰ شهریور ۱۳۹۶، ۰۲:۱۹ ب.ظ

ج) «وَ بِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَاناً»؛ خدای تعالی این جمله را- که حاکی از احترام به والدین است- بعد از دعوت به پرستش خود، در سرلوحه ­ی دستورات خویش قرار می­دهد.

- ماده­ ی دوّم: «نظام خانوادگی»؛ سؤال: این جمله، یک جمله­ ی انشائی است یا خبری؟

در جواب به این مسئله بیان دو نکته اشاره می­شود:[1]

اول آن که؛ جمله­ی مزبور، انشایی باشد؛ یعنی کلمه­ی «بِالوَالِدَین» متعلّق به «أحسنوا»[2] باشد که در تقدیر بوده و کلمه­ی «إحساناً» مفعول مطلق آن است،[3] زیرا وحدت سیاق و نظم، اقتضا می­کند که فعلِ مذکور در تقدیر گرفته شود چرا که در این حالت با أمرِ «قُولُوا»، «أقِیمُوا» و «آتوا» هماهنگ و سازگار است.[4]

دوم آن که: جمله­ی مورد اشاره، خبری باشد؛ یعنی «بِالوَالِدَین» متعلّق به «تحسنون» باشد[5] که در تقدیر است. زیرا با فعلِ «تَعبُدون» هماهنگ است.

ولکن؛ احتمال اوّل مناسب­تر به نظر می­رسد، چون با وحدت انشایی بعد از خودش همان می­شود.

سؤال: آیا احسان به پدر و مادر واجب است؟

جواب: از بیان آیه­ی مذکور، وجوب به دست نمی­آید. بلکه مطلق رجحان- که همان قدر مشترک بین وجوب و ندب است- فهمیده می­شود. از این­رو با در نظر گرفتن دو عنصر زمان و مکان می­توان گفت: مسئله­ ی «احسان» در برخی موارد واجب و در برخی موارد مستحب است.[6]



[1]. برای اطلاعات بیشتر، ر.ک: گنابادى، سلطان محمد(1408هـ ق)ج‏1، ص108.

[2]. زحیلى، وهبة بن مصطفى(1418هـ ق)ج‏1، ص208؛ محی ­الدین، درویش(1415هـ ق)ج‏1، ص137؛ داور پناه، ابوالفضل(1375هـ ش)ج‏2، ص313.

[3]. محی­ الدین، درویش(1415هـ ق)ج‏1، ص137؛ طباطبایى، سید محمد حسین‏(1417هـ ق)ج‏1، ص219؛ عکبرى، عبدالله بن الحسین‏(1419هـ ق)ص31.

[4]. گنابادى، سلطان محمد(1408هـ ق)ج‏1، ص108.

[5]. داور پناه، ابوالفضل(1375هـ ش)ج‏2، ص313.

[6]. ر.ک: جوادی آملی، عبدالله(1385هـ ش)ج5، ص360.

موافقین ۰ مخالفین ۰ ۹۶/۰۶/۲۰
سعید شریف دینی

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی